SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI
Na lata 2010/2011-2012-2013
„Jedna uncja prewencji
jest lepsza
niż tona spóźnionej interwencji”
Bhutrus Gal Bhutrus
Program profilaktyczny dla gimnazjum w Igołomi, powstał w oparciu o ewaluację, wcześniej obowiązującego programu, na lata 2007-2010. Ewaluacja została dokonana poprzez diagnozę w wybranych obszarach programu.
Diagnozie zostały poddane następujące obszary, obejmujące następujące czynniki ryzyka, sprzyjające podejmowaniu zachowań ryzykownych przez młodzież:
- Alkohol, narkotyki, moda na branie palenie i picie, brak umiejętności zachowań asertywnych, ułatwiony dostęp do środków psychoaktywnych, przedwczesna inicjacja seksualna:
Obserwacja i analiza sytuacji mogących świadczyć o sięganiu przez młodzież po środki psychoaktywne, wykazała iż z roku na rok zwiększa się dostępność tych substancji. Ponadto, wśród pewnej grupy uczniów, został stworzony swoisty kult marihuany, przejawiający się w symbolice i noszenia emblematu zielonego liścia na odzieży, plecakach, ustawianiu go jako tapety w telefonach komórkowych. U jednego z uczniów zostało zdiagnozowane uzależnienie od thc, i wydane przez są postanowienie o umieszczeniu go w placówce terapeutycznej. Młodzież również, w dużej części regularnie spożywa alkohol, a sytuacje po tzw. spożyciu, są okazją do podejmowania przez nich zachowań ryzykownych.
Należy więc jeszcze bardziej zintensyfikować działania zmierzające do redukowania powyższych czynników ryzyka. Na szerszą skalę wprowadzać programy profilaktyczno-prewencyjne i odpowiednio dobierać grupę odbiorców (odchodzić od spektakli i programów kierowanych do wszystkich uczniów, na rzecz kierowania ich do mniejszej grupy odbiorców). Działania typowo zapobiegające, prowadzić w odniesieniu do uczniów faktycznie nie mających jeszcze doświadczeń w zakresie spożywania alkoholu i narkotyków. W odniesieniu do uczniów po tzw. inicjacji, prowadzić działania naprawcze, w porozumieniu z powołanymi do tego instytucjami i placówkami. Pomimo dużych utrudnień, należy nadal współpracować z instytucjami takimi jak policja i sąd i w miarę możliwości egzekwować od nich podejmowanie czynności do jakich są powołane. Ważne jest również podnoszenie świadomości rodziców i wiedzy nauczycieli, w zakresie problemu uzależnień-organizować szkolenia i programy również w odniesieniu do tych podmiotów.
- Słabe wyniki w nauce, drugoroczność, wysoki poziom absencji, brak celów życiowych.
Pomimo dobrych wyników na egzaminie kompetencji, obserwuje się bardzo słabe wyniki w procesie dydaktycznym i duży odsetek drugoroczności. Uczniowie, w dużej części, nie dążą do osiągania coraz lepszych wyników w nauce, nie podejmują starań, nie korzystają z oferowanej im pomocy w formie zajęć dydaktyczno-wyrównawczych, z góry zakładają porażkę. Zjawisko to, przybrało w naszym gimnazjum bardzo niepokojące rozmiary. Istnieje więc konieczność zmodyfikowania działań w tym obszarze i wprowadzenie określonych sposobów działania i procedur mających na celu wyeliminowanie utrwalonej już postawy pewnej grupy uczniów.
PODSTAWA PRAWNA DO WPROWADZENIA DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH W RAMACH SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI
1. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej - art. 72.
2. Konwencja o Prawach Dziecka - art..3, art. 19, art. 33.
3. Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr67, poz. 329 z późniejszymi zmianami).
4. Rozporządzenie MENiS z dnia 26.02.2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach szkół (Dz. U. Nr 51, poz. 458).
5. Rozporządzenie MENiS z dnia 31.01.2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 10 z 2002 r., poz.96).
6. Rozporządzenie MENiS z dnia 19.07.2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartych w podstawie programowej kształcenia ogólnego (DU. Nr 121 z 2002 r., poz. 1037).
7. Program Ochrony Zdrowia Psychicznego.
8. Narodowy Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
9. Krajowy Program Przeciwdziałania Narkomanii.
10. Krajowy Program Zapobiegania Zakażeniom HIV.
CEL GŁÓWNY: ŚRODOWISKO UCZNIA WOLNE OD ZAGROŻEŃ
ZADANIA SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI:
- Zapobieganie problemom związanym z używaniem substancji psychoaktywnych, niepowodzeniom w nauce, wypadkom, przestępstwom, aktom przemocy, autoagresji,
- Otoczenie opieką i alternatywnymi oddziaływaniami wychowawczymi uczniów zagrożonych niedostosowaniem społecznym,
- Opóźnienie inicjacji alkoholowej, nikotynowej poprzez organizowanie działań profilaktycznych,
- Prowadzenie działań profilaktycznych kształtujących postawy, wartości i umiejętności prozdrowotne,
- Organizowanie pogadanek i warsztatów dla rodziców, podnoszących umiejętności wychowawcze w stosunku do swoich dzieci,
- Rozpoznawanie warunków życia i nauki uczniów sprawiających problemy wychowawcze,
- Współpraca szkoły z instytucjami w zakresie profilaktyki-policja, poradnie specjalistyczne, sąd,
- Prowadzenie warsztatów umiejętności poprawnego porozumiewania się i empatii dla uczniów,
- Analizowanie przyczyn zachowań ryzykownych wśród uczniów, organizowanie działań, umożliwiających wycofanie się z danej dysfunkcji.
| CZYNNIKI CHRONIĄCE |
CELE |
ZADANIA |
SPOSÓB REALIZACJI |
ODPOWIEDZIALNI |
| Kształtowanie silnej więzi między uczniami a rodzicami-otwarcie szkoły na rodziców |
Odbudowa i wzmacnianie silnej więzi z rodzicami, pomoc w realizacji podstawowych funkcji rodziny, zapewnienie podstawowych potrzeb psychofizycznych |
Nawiązanie ścisłej współpracy z rodzicami, edukacja rodziców, indywidualne konsultacje dla rodziców i wychowawców, włączenie rodziców do aktywnego udziału w życiu szkoły-wspólna organizacja imprez i uroczystości. |
Efektywne wykorzystanie wywiadówek w celu wzmacniania więzi pomiędzy dziećmi a rodzicami. Realna współpraca z rodzicami. Udział rodziców w imprezach i uroczystościach szkolnych i klasowych. Pedagogizacja rodziców. Angażowanie rodziców w prace na rzecz szkoły i klasy. Egzekwowanie obecności na zebraniach. |
Nauczyciele, wychowawcy rodzice, pedagog, dyrektor. |
| Zainteresowanie nauką, uatrakcyjnienie procesu dydaktycznego |
Motywowanie do ciągłego rozwoju uczniów, nauczycieli, rodziców. Podkreślanie potrzeby sukcesu. Poprawa jakości kontaktu pomiędzy nauczycielem a uczniem. Poprawa metod naucznia-stosowanie metod aktywizujących. Zapewnienie indywidualizacji procesu dydaktycznego i rozwoju ucznia. Wyposażanie uczniów w umiejętności radzenia sobie w trudnych sytuacjach. |
Doskonalenie warsztatu pracy nauczyciela. Praca z uczniem zdolnym i słabym na zajęciach dodatkowych (kółka zainteresowań, zajęcia wyrównawcze, rewalidacyjne).
|
Dostosowanie systemu kształcenia do potrzeb i możliwości psychofizycznych ucznia. Wykorzystanie elementów motywacji w systemie oceniania. Ciągły proces doskonalenia nauczycieli. Szkoleniowe rady pedagogiczne, warsztaty, zespoły samokształceniowe. Organizowanie zajęć pozalekcyjnych, udział w projektach finansowanych ze środków POKL min. „Lepszy start-lepsza przyszłość”. Zapewnienie uczniom poczucia bezpieczeństwa. Zwrócenie uwagi na relacje interpersonalne w klasie. |
Dyrektor, nauczyciele, wychowawcy, pedagog |
| Troska o rozwój duchowy |
Uczeń pielęgnuje wartości religijne i normy etyczne. |
Ukazywanie młodzieży prawidłowej hierarchii wartości, dostarczanie wiedzy o wzorcach godnych naśladowania, min. Brat Albert, Jan Paweł II. |
Współpraca z księdzem prowadzącym katechezę. Obchody uroczystości- „Opłatek szkolny”, „Święto szkoły”. |
Wychowawcy, rodzice, katecheta |
| Rozwijanie szacunku dla norm i tradycji |
Kształtowanie tożsamości lokalnej, regionalnej, narodowej. Pamięć o tradycjach szkoły. |
Szerzenie Wiedzy na temat regionu i ojczyzny, realizacja ścieżek międzyprzedmiotowych, historia i osiągnięcia naszej szkoły, święto patrona szkoły. |
Konkursy tematyczne, wycieczki szkolne, włączenie treści regionalnych do programów szkolnych, imprez i uroczystości. Uroczyste obchody lokalnych świąt. |
Dyrektor, nauczyciele, wychowawcy, rodzice, władze gminy. |
| Podkreślanie konstruktywnej roli grupy rówieśniczej |
Nawiązywanie właściwych relacji interpersonalnych. Ukazywanie roli negatywnych i pozytywnych liderów w grupie, wykorzystywany roli grupy. |
Popularyzowanie i wspieranie inicjatyw związanych z pomocą koleżeńską, kształtowanie zasad poprawnej komunikacji werbalnej i niewerbalnej w szkole. |
Lekcje wychowawcze, pogadanki, warsztaty uczące umiejętności interpersonalnych, podejmowania decyzji, radzenia sobie ze stresem, kontroli emocji. |
Wychowawcy, nauczyciele, pedagog, psycholog. |
| Przemoc, agresja, autoagresja i próby samobójcze, uległość wobec grupy, niskie poczucie własnej wartości
podejmowanie zachowań ryzykownych, przedwczesna inicjacja seksualna |
Rozwijanie umiejętności radzenia sobie z własną i cudzą agresją, zwiększenie poczucia własnej wartości i poszanowania cudzej godności, zwiększenie umiejętności radzenia sobie ze stresem, emocjami i zagrożeniami, rozwijanie umiejętności szukania alternatywnych rozwiązań w sytuacjach trudnych i kryzysowych. |
Rozwijanie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach przemocy. Dostarczenie uczniom wiedzy na temat sposobów radzenia sobie z emocjami, stresem i zagrożeniem. Uczenie jak rozpoznawać naciski ze strony kolegów. Integracja zespołów klasowych. Zwiększenie samooceny u uczniów. |
Zajęcia wychowawcze na temat radzenia sobie w sytuacjach trudnych. Zajęcia wychowawcze integrujące zespoły klasowe. Organizacja spektakli profilaktycznych. Nagradzanie uczniów za rzeczywiste osiągnięcia i umiejętności. |
Wychowawcy, nauczyciele, pedagog |
| Substancje psychoaktywne-alkohol, narkotyki, nikotyna. HIV, AIDS, moda na branie palenie i picie, brak umiejętności zachowań asertywnych, dostęp do substancji psychoaktywnych |
Zapobieganie uzależnieniom, eliminacja czynników motywujących do picia, palenia, „brania”, zapobieganie zachowaniom ryzykownym, zwalczanie symptomów niedostosowania społecznego, opóźnianie inicjacji seksualnej |
Dostarczenie uczniom i rodzicom wiedzy na temat negatywnych konsekwencji procesu uzależnienia, wzmacnianie w uczniach umiejętności odmawiania, uczenie zachowań asertywnych, dostarczanie wiedzy na temat HIV i AIDS,podniesienie świadomości własnej płciowości i konsekwencji z tym związanych. |
Gromadzenie i udostępnianie materiałów na temat profilaktyki uzależnień, Dzień Profilaktyki, lekcje wychowawcze na temat uzależnień i asertywności, gazetki ścienne o tematyce profilaktycznej, spektakle profilaktyczne, obserwacja uczniów podczas przerw, lekcji, zajęć pozalekcyjnych, dyskotek szkolnych, ograniczenie przebywania na terenie szkoły osób obcych, lekcje wychowania do życia w rodzinie. Współpraca z Gminną Komisją ds.Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, kuratorami Sądu Rodzinnego i dla Nieletnich. |
Dyrektor, wychowawcy, nauczyciele, pedagog, rodzice, nauczyciel WDŻ, kuratorzy, pełnomocnik GKRPA. |
| Słabe wyniki w nauce, drugoroczność, niska samoocena uczniów, wysoki poziom absencji, brak celów życiowych, wagary |
Osiąganie lepszych wyników w nauce, zwiększanie motywacji do nauki, przybliżanie możliwości osiągania celu. |
Upowszechnianie aktywizujących metod nauczania, prowadzenie kółek zainteresowań, zajęć wyrównawczych, prezentowanie osiągnięć uczniów na tle, szkoły, gminy, powiatu. Opieka nad uczniami zagrożonymi dużą liczbą ocen niedostatecznie, współpraca z rodzicami |
Stosowanie metod aktywizujących, nagradzanie uczniów za rzeczywiste osiągnięcia i umiejętności, elementy motywacji w systemie oceniania, konkursy przedmiotowe, czytelnicze, sportowe, monitorowanie absencji oraz procesu poprawy ocen niedostatecznych (prowadzenie zeszytów poprawy). |
Dyrektor, wychowawcy, nauczyciele, pedagog, rodzice |
| Bezrobocie, ubóstwo, brak umiejętności radzenia sobie w otaczającym świecie, wykluczenie społeczne, znieczulica społeczna |
Ukazywanie alternatywnych sposobów organizowania życia, właściwa orientacja zawodowa, dostrzeganie ubóstwa i uwrażliwianie na krzywdę i potrzeby drugiego człowieka. |
Dostarczanie wiedzy na temat alternatywny al sposobów organizowania życia, uczenie praktycznych umiejętności w tym zakresie, preorientacja zawodowa, prezentacja ofert edukacyjnych szkół ponadgimnazjalnych, dostarczanie wiedzy na temat rynku pracy w tym lokalnego, wycieczki zawodonawcze. Rozwijanie wiedzy o własnych zainteresowaniach i predyspozycjach, kształtowanie umiejętności autoprezentacji. Zwiększenie wrażliwości na biedę i krzywdę ludzką. Przybliżanie tematyki problemu osób niepełnosprawnych |
Kółka zainteresowań, Szkolny Ośrodek Kariery, współpraca z Mobilnym Centrum Informacji Zawodowej i OHP, spotkania z przedstawicielami szkół ponadgimnazjalnych, udział w targach edukacyjnych, gazetki z zakresu preorientacji zawodowej, dostępność informatorów dotyczących dalszych etapów kształcenia. Pogadanki dotyczące problematyki niepełnosprawnie, współpraca z PFRON. Organizowanie pomocy dla ubogich. Lekcje wychowawcze na temat postaw tolerancji i empatii. |
Dyrektor, wychowawcy, nauczyciele, pedagog, wychowawcy świetlicy. |
| Środowisko społeczne, negatywne wzorce w mediach, niebezpieczeństwa i zagrożenia związane z Internetem, niski poziom kultury osobistej, brak dyscypliny |
Uczenie krytycznego stosunku do mediów, umiejętne wyszukiwanie i korzystanie z informacji w Internecie. Podniesienie poziomu kultury osobistej, szacunek dla norm poprawnego zachowania |
Wskazywanie zagrożeń i pozytywnej roli środków masowego przekazu. Informowanie o zagrożeniach związanych z korzystaniem z sieci Internet. Respektowanie norm poprawnego zachowania. |
Lekcje języka polskiego, informatyki WDŻ i WOS. Przypominanie uczniom norm i zasad poprawnego zachowania. Pedagogizacja rodziców w zakresie zwiększenia kontroli nad uczniami dotyczącej korzystania z dostępnych mediów. |
Nauczyciele, wychowawcy, pedagog. |
EWALUACJA
Ewaluacja SPP nastąpi poprzez diagnozę wybranych obszarów, przeprowadzenie badań diagnostycznych dotyczących realizacji założeń programu. Narzędzia ewaluacji: ankiety, wywiady, obserwacje, badania socjometryczne. Wnioski z ewaluacji posłużą do aktualizacji programu.
|